හැම ඵලයකටම හේතුවක් ඇත.

සාමාන්‍යයෙන් පිරිමියෙකු විවාහ වන වයස පසුවන තුරුම තාත්තා අවිවාහකව සිටීමටත්; අම්මා ඉතා අඩු වයසින් දීග යාමටත් හේතු ඇත.
මේ හේතුන් නිසා හටගත් ඵලයන් , තවත් කාරණා රැසකටම හේතු වූවා විය හැක.
තාත්තාට හුන් බාල සහෝදරියන් තිබෙනාම දීග දී ඉවරයක් වනතුරු තාත්තා කසාදයක් ගැන හිතා නැත. ගම්මුන් කියනා පරිදි විසේකාර තරුණියක් වූ අපේ අම්මා , කාට හෝ දීග දී වන්නට තිබූ විලි ලජ්ජාවලින් බේරෙන්නට ඇගේ දෙමාපියන් සිතුවා සිය හැකිය.
තිබුණු දාංගලේ නිසා කාගේ හෝ පිරිමියෙකුගේ බෙල්ලේ එල්ලී කම් සැප විඳීමට අම්මා තීරණය කරන්නට ඇත.
මේ හේතූන් නිසා හටගත් ඵලයන් මටත්  ඉන් ඉක්බිතිව මගේ දරුවන්ටත් බල පෑ ආකාරය මතු කොටස් වලින් ලියන්නට අදහස් කරමි.
තාත්තාගේ තාත්තා, මගේ සීයා වෘත්තියෙන් වඩුවෙකි. සීයාට සුදු දිගු කොණ්ඩයක් තිබුනු අතර කුඩා කොණ්ඩා ගැටයක්ද විය. ඉඳ හිට සීයා අපේ දිහා එයි.
" ඕං එනව අදත් එළිය වැටෙන කොටම" අපේ අම්මා තම මාමණ්ඩිය පිළිගත් ආකාරයයි ඒ. සීයා තම පුත්‍රයා ළඟට නෑවිත් වෙන කා ගාවට යන්නද ?
අම්මාගේත් තාත්තාගේ විවාහයේදී දෑවැදි ප්‍රශ්නයක් මතු වූ හෙයින් අම්මා පදිංචිව සිටි නිවස දෑවැද්දට දී ඇත. එනම් තාත්තා අම්මාගේ ගෙදර බින්න බැස ඇත. බින්න කසාදයක් කර ගත් අයෙකුගේ ඉරණම කවරේද කියා අමුතුවෙන් විස්තර නොවුවමණාය.
සීයා පිළිබඳව කුඩා මගේ සිතේ මගේ අම්මා විසින්ම රෝපණය කළ බීජය නිසා මුණුබුරෙකුට  සීයා කෙනෙකුගෙන් ලැබෙන උණුසුම මට අහිමි විය.
අම්මාගේ අම්මා , මගේ අත්තම්මාද ජීවත් වූයේ අපත් සමඟය. ගෙදර ඉන්නට බැරි කම නිසාම දවස පුරාම ගම හැම තැනම ඇවිදින අත්තම්මා නිවසට එන විට,
" ඕං එනවා කන වෙලාවට.." ඒ දියණියක විසින් තම මෑණියන් පිළිගත් ආකාරයයි. මගේම අම්මා විසින් කුඩා මා සිත තුළ රෝපනය කරන ලද මේ විෂ බීජය නිසා මුණුබුරෙකු තම මිත්තණියකගෙන් ලැබිය හැකිව තිබුණු උණුසුම මට අහිමි විය.
ස්ථිර රැකියාවක් නොකළ අම්මාගේ එකම සහෝදරයා - මගේ මාමා ද අප නිවසට කිට්ටුව වෙනම පදිංචි වී සිටියේය. ගෙදර මසක්-මාංශය ඉදුනු දවසට , යමක් වැඩි පුර පිසුණු දවසට මාමාටද එයින් කොටසක් ගෙන යාම අත්තම්මාගේ සිරිතයි.
මගේ අම්මා එයද නො ඉවසුවාය. මම මගේම සොහොයුරිය කෙරෙහි බැඳීමක් ඇති නොකර ගැනීමට අම්මාගේ මෙම ක්‍රියාව හේතු විය.

තාත්තා විවාහ ජීවිතය ගැන අත්දැකීම අඩු කෙනෙකි.
"තමුසෙගෙ පුතා දන්නව ඇති ඔයිට වැඩිය දේවල්" අම්මාගේ මුවින් පිටවූ සමහර වදන් වල අරුත් මට තේරුම් ගියේ බොහෝ කල් ගිය පසුය.
තාත්තාගේ අලස ජාන මා තුලද ඇත.
අටවන පන්තියේ සිටියදී දසනායක සහ හේමරත්න යයි , මට වඩා වයසින් වැඩි එකම පන්තියේ පේල් වෙවී-පේල් වෙවී හුන් යුගලයක් විය. උන් දෙන්නාටම විශාලව වැඩුනු පිරිමි අවයව විය. අන්තිම පේළියට වී සමහර දාට උන් ඒවා අතට ගෙන අනෙක් උන්ට පෙන්වා විනෝද වෙයි. පාසළේ තිබුණු වැසිකිළියට මූත්‍රා කිරීමට මා ගියේ අනෙක් ළමුන්ට පහු වෙලාය. ඒ මට පිහිටා තිබුණු කුඩා අවයවය ඔවුන් දකීවිය යන බිය නිසාය.
අප නොදන්නා සමහර කරුණු ස්වභාව ධර්මයා විසින් හෝ අපගේ යටි හිත විසින් අපට උගන්වයි.
" අම්මේ.. අතේ ගහනවා කියන්නේ මොකද්ද?"
" නොදකින්.. මගෙන් අහපු ලස්සන.. තෝත් මහ එකා වගෙම මජරයෙක්"
ටික වේලාවක් මා දෙස අනුකම්පාවෙන් බලා සිටි අම්මා..
" කොහෙන්ද ඒක ඇහුනේ?"
" අපේ පන්තියේ දසනායක ගෙන්"
"එහෙනං උගෙන්ම අහ ගනින්"
මේ වන විටත් මා නිදා ගත්තේ අම්මා සමඟ ඇයට තුරුළු වීය. දිනක්  රෑ මගේ පිරිමි අවයවයේ තද කැසිල්ලක් ඇති විය.
"මොකද ඇඳ හොල්ලන්නෙ?'
"මගෙ කකුල කහනව"
අවසානයේදී අත පුරා තැවරුණු උකු දියරය මෙට්ටයේ උලා පිසදා ගතිමි.
පසුදා උදයේ නිවසේ කවුරුවත් නැති වෙලාවක් බලා නැවත එය අත් හදා බැලීමි. " හප්පා.. එහෙම සැපයක්"
හේමරත්න සහ දසනායක කියන අතේ ගැසිල්ල මෙය විය යුතුය.
"අතේ ගැහුවම බඩු යනවා.. ඒවායින් තමා ළමයි හැදෙන්නේ.." මට තවත් ප්‍රශ්නයක් ....

මම ගුණමකුවෙක් ?

රටේ ඉන්න හැම අපරාධකාරයෙක්ම අන්තිමට වරද පටවන්නේ සමාජයට. සමාජ ක්‍රමය නිසා ඔවුන් නොමග ගිය බව කියනව.
එහෙම වෙන්නත් පුළුවන්.. නොවෙන්නත් පුළුවන්. ඒත් මම නම් කා පිටවත් වරද පටවන්නේ නැහැ. මගේ ඇඟේ තියෙන්නෙ වැරදි ජාන. ඇඟේ දුවන්නේ තක්කඩි ලේ.

මට කියන්න අමතක උනා. මට නංගී කෙනෙක් හිටියා. මට වඩා වසර 5 කින් බාල. ඒත්  නංගිගෙ පෙනුම වෙනස්.  අම්මගෙවත්-තාත්තගෙවත් ගෑවිලාවත් නැහැ. අම්මාගෙත්,තාත්තගෙත් නැහැයවල් දිගයි. උල්. නංගිගේ නැහැය ගුලියක් වගේ. හමේ පාටත් වෙනස්. නංගී ගොඩක් පුංචිම කාලේ හිස මුඩු කරලයි තිබුනේ. දවසක් අපේ ගෙදරට නෑදෑ කට්ටියක් ඇවිල්ල. මම හැමෝම ඉස්සරහ" අම්මේ.. නංගි හරියට සේන මාමා වගේ නේද ?" කියල කිව්වා. අම්මගෙ මූණ රතු වෙලා ගියා.. " කට..කට.." කියල මට සැර දැම්මා.

සේන මාමා ගමේ කෙනෙක්. අපි එයාට මාමා කියන්න පුරුදු උනේ කොහොමද කියල මට මතක නැහැ. මිනිහට අත මිට සරුයි. නිතරම වගේ අපේ ගෙදර ආවා ගියා.
සේන මාමා මට ටොපි ගෙනත් දුන්නා. වතාවක් වෙසක් එකට බුදුරැස් කරකවන්න කියල මෝටර් එකක් ගෙනැත් දුන්නා. මේවා අපේ තාත්තගෙන් නම් කවදාවත් ලැබෙන ඒවා නෙවෙයි. සේන මාමා තාත්තාට වඩා තරුණයි. එයා අපේ තාත්තා උනා නම් කොච්චර හොඳද කියල මට හිතුන.
සමහරදාට ඉස්කෝලෙ ඇරෙන වෙලාවට ඇවිල්ල මා එක්ක ගෙන ගිහින් කන්න අරන් දෙනවා. මට මතකයි මුස්ලිම් හෝටලෙන් බාබත් එක්ක ඉඳි ආප්ප කන්න අරන් දීල පස්සෙ ෆෘට් සැලඩ් එහෙමත් අරන දුන්නා. හැම දේටම වඩා මම ආස කලේ සේන මාමගෙ බයිසිකළේට. ඒක පදින්න මම උස නැති උනත් බාර් එක අස්සෙන් කකුල දාල පැද ගෙන පැද ගෙන යන්න මම ආසයි.

දවසක් තාත්ත ගෙදර ඉන්න වෙලාවකත් සේන මාම ආවා. අම්මයි තාත්තයි හිටියෙ කාමරේ. අම්මා ඇඳුම් මාරු කරමින් හිටියේ. සේන මාමා කියල දැන දැනත් අම්මා කවුද ආවෙ කියල බලන්න සාලෙට ආවෙ යට සාය පිටින් . බොඩිය ඇඳල හිටියේ නෑ. සේන මාම ඒක දැකල අතින් කට වහ ගත්තා. අම්මා බොරු ලැජ්ජාවක් පෙන්නලා කාමරේට පැන්නා.

" ඒ ගොන් කොල්ලට බයිසිකළේ දුන්නොත් ඕන දෙයක් කර ගන්න පුළුවන්. "සේන මාමා ගමේ කියල තිබුණ.
අපේ නංගී සේන මාම වගේ උනේ එහෙම වෙන්න  ඇති.

නංගී වැඩි දුර ඉගෙන ගත්තෙ නෑ. විවාහයක් කර ගත්තෙත් නෑ. මුලින් තාත්ත ලෙඩ උනා. එයාගෙ කැත කුණු අත ගෑවා. ඊ ළඟට අම්මා ලෙඩ උනා . එයාගෙ කැත කුණුත් අත ගෑවා.  මම කොළඹට වෙලා මාස් පතා නංගිට කීයක් හරි යවල අත හෝද ගත්තා.
සමහර මාසවල සල්ලි යවන්න බැරි උනාම , "ඉතිං.. ඒකි මගෙ නංගියැ" කියන්න තරම මම මහා ගුණමකුවෙක්.

අපේ ජරා ජාන තව පරපුරක් ඉදිරියට ගමන් කරල. මගේ ලොකු දුව දවස් දෙකක් ඉස්කෝලෙ ගිහින් නෑ. බොරුවට ගෙදර ඉඳල. ඊ ළඟදා මගේ අස්සන හොරට ගහල ලියුමක් ලියා ගෙන ඉස්කෝලෙ ගිහින්.

මගේ ළමයි මගේ තාත්තා වගේ වෙයිද, අම්මා වගේ වෙයිද නැත්නම් මං වගේ වෙයිද ? මගේ සිත හෙල්ලිලා ගියා.

මම නිතරම අතටම අහුවෙන හොරෙකි.

මා මුලින්ම හොරකමක් කළේ මට වයස අවුරුදු 7 දී කීවොත් ඔබ පුදුම වනු ඇත.
මම, අම්මයි-තාත්තයි එක්ක ලොකු මාමලගෙ ගෙදර ගියා. මාමට දුවෙක් හිටියා. එතකොට අවුරුදු 2 ක් ඇති.
එයාට සෙල්ලම් බඩු ගොඩක් තිබුනා. ඒවායින් මගේ හිත ඇදී ගියේ පොඩි නලාවකට. විසිල් එකක්. අර ට්‍රැෆික් රාළහාමිලා, තැපැල්කාරයා පිඹින ජාතියේ එකක්. මම ඒක අරන් ඇඳන් හිටිය T ෂර්ට් එක අස්සට දාගත්තා. ඒක හොරකමක්. හැබැයි පොඩි උන් පොඩි පොඩි දේට ආසයිනේ..
නැන්දයි-අපේ අම්මයි එච්චර හොඳ නෑ. ආපහු එන්ට පිටත් වෙනකොට,
" පුතේ අර හංග ගත්තු නලාව දෙනවද? ඒක නංගිගෙ"
අම්ම මගේ කණ මිරිකුව. 
" මහ එකා වගේ හැදෙනව.. දැම්ම ඉඳම්ම"
අපේ තාත්තගෙ වැඩ තහනම් කරල තිබුණෙ. ගබඩාවෙන් බඩු වගයක් පන්නල.

දොඹ්ගම්මන පන්සලට පිටින් ආපු හාමුදුරු කෙනෙක් කේන්දර බලනව. සෙත්කවි-වස් කවි කියනව. අත බලල, දේහ ලක්ෂණ බලල සාත්තර කියනව.
අම්මත් ගියා සාත්තරයක් අහන්න.
අපි බලමු බබාගෙ අත් පොඩියත්.
"ෂා... කාටවත් පෙන්නන්න එපා.. බොහොම බලගතු රේකාවක් තියෙනව"
මූණට එහම කිව්වට මොකද.." කොල්ල පොඩි උනාට හොර බැලිල්ලක් තියෙන්නෙ.. මහ අණ්ඩපාලයෙක් වෙයි ලොකු උනාම" උන්වහන්සේ එහෙම් කිවූ බව පස්සෙ ආරංචි උනා.

කෙල්ලො දෙන්න ටවුමෙ ඉස්කෝලෙට දාගන්න ලයිට් බිල්, වතුර බිල් හොරට හදන්න උනා. අපේ ගෙදරට ලයිට් තිබුනෙත් නෑ. ඒත් බිල් නම් තිබුනා.
"perfect file"
ඉන්ටර්වීව් එකට කොළඹින් ආ අධ්‍යාපන කන්තෝරුවෙ ලොක්ක එහෙම කිව්ව. ඉස්කෝලෙට අල්ලපු වත්තෙ පදිංචි මිනිහට තම දරුවා දාගන්න බැරි උනා. මිනිහ මා තරම් perfect නැති උනු නිසා.

මගේ පළමු රැකියාව නගරසභා කාර්යාලයක ගිණුම් ලිපිකරු තනතුරක්. මම තමා එතන හිටි පොඩිම එකා. ලා බාලම එකා. හැමෝම මා එක්ක යාළු උනා. එතන පරණ උන්ට වඩා සමහර දේවල් මා දැන ගෙන හිටියා.
පළමු පඩිය ගත්තු දා ඉන් කරන්න දෙයක් නෑ. අම්මටත් දීල, ඇඳුමුත් අරන් තව ඉතිරිත් උනා.
ඒත් මාස කීපයක් යන්කොට මට පඩිය මදි උනා. 
නගරසභාවෙ PHI මහත්තයගෙ ලාච්චුවෙන් සල්ලි වගයක් අතුරුදන් උනා. රුපියල් 160 ක් විතර. ඒක ඒ කාලෙ ලොකු මුදලක්. PHI මහත්තයා කා එක්කත් හොඳයි. ඒ නිසා කවුරුවත් සැක නෑ. සාත්තරයක් බලන්න ගියා.
ඇවිදින කොට නොණ්ඩි ගහන එකෙක්ලු සල්ලි අරන් තියෙන්නෙ කියල සාත්තරේට කියවිලා. මගෙත් පොඩි නොණ්ඩියක් තියෙනවා. නෝණ්ඩි වෙන්න කලින් මම ඇවිදින ස්ටයිල් එක වෙනස් කලා.

එහෙං - මෙහෙං හිතට ආ අතීත මතක ගොන්න...

අද උදේ නැගිටින කොට සරම හොඳටම තෙත් වෙලා . ඉස්සර වාගෙ පටස් ගාල වේලෙන්නෙත් නෑ. ගන්දස්සාරෙ බෑ. හීනයක් දැක්ක වාගෙ වාගෙ මතකයි.. හීනෙන් ගෑ සුවඳක් වගෙ..
එයා මගේ ඇඳී තිබුණු රූපයක්. කවදාවත් මොන විදියෙන්වත් කිට්ටු වෙන්න බැරි මලක්.  මම එයා හීනෙන් දැක්ක. මම එයාව නිරුවත් කලා. ඇඳන් හිටපු වස්ත්‍ර වරකට එක ගානෙ. ඊට පස්සෙ තමා අර අබග්ගය සිදු උනේ.

ගෑනු ගැන ආසාවක් මගේ හිතට ඇතුළු උනේ මට වයස අවුරුදු 5 දී කීවොත්.. ඔබ මා බොරුකාරයෙක් කියා හිතයි. ඒත් ඒකම තමා ඇත්ත. මම එතකොට හෝඩියේ. දැන් නම් හෝඩිය කියා එකක් නෑ. ඒක් මිශ්‍ර පාසළක්. අපිට ඉගැන්නුවෙ විජේරත්න ටීචර්. අල්ලපු පන්තිය.. 1 වන ශ්‍රේණියට ඉගැන්නුවේ වීරසේකර ටීචර්. පන්ති දෙක වෙන් වුනේ ලී වලින් හදාපු ස්ක්‍රීන් එකකින්.
වීරසේකර ටීචර්ගෙ යටි පතුල ගෙදර පූසා හපල. අපේ පන්තිය ළඟට ඇවිල්ල විජේරත්න ටීචර්ට යටි පල්ල පෙන්නුව. ඒක සුදුම සුදු පාටයි. මට ආසාවක් ඇති උනේ එදා.

ධනපාල මගේ ගමේ යාළුවෙක්. උගේ කට ගඳයි. ඉස්සරහ දත් පේළිය කෝච්චි ඇන්ජිමක කව් කැචර් එක වගේ ඉස්සරහට නෙරල. ඇවිද්දෙත් බකලෙට. ඒත් ඌට අවුරුදු 15 වෙන කොට කෙල්ලක් හිටියා. ආරිය සිනමා එකට බයිස්කෝප් එකක් බලන්න ගිහින් ඌ කෙල්ලගෙ බ්ලවුස් එක අස්සට අත දාල.
කෙල්ලත් ආය කට්ට ගලවල ඌට සපෝර්ට් එකක් දුන්නලු. මට හිතුන ඌ කිව්වෙ ඇත්තමද කියලත්.
එදා මිහිඳු පෙරහැර දවසෙ මාර තද බදේ. ධනයට පුළුවන්නම් මට බැරි මොකද? මම රම්‍යගේ කිහිල්ල අස්සෙන් අත දාන්න උත්සාහ කළා. ඒ අපේ ලොකු අම්මගෙ දුව. ඒත් දෙවියනේ කවුරුහරි දැක්කොත්. අපේ ගෙදරට ආරංචි උනොත්. 
" තොට මදන විසේද?" අර නංගි වගේ ඉන්න කෙල්ලට කුපාඩි කම් කරන්න ගියේ..පාහරය.."
අම්ම එහෙම කිව්ව. මම දත්මිටි කා ගෙන ඉවසුව. "ඔයිට වඩා නරකද  ..." අම්ම යමක් කියන්න ගිහින් බාගෙට හිර කරගත්තා.
ෂුවර් එකටම අම්මා කියන්න ගියේ " ඔයිට වඩා නරකද මගෙත් එක්ක බුදිය ගත්ත නම් කියල" තමා. මගේ වයසට නොගැලපෙන විදියට බැනිල්ලෙන්ම තම මම නොමගට ගියේ.
අම්මට තිබුණේ ලස්සන රූපයක්. මට මතක් වෙන්නේ සුද්දිලගේ කතාවෙ සුද්දිට රඟ පෑ. ස්වර්ණා මල්ලවාරච්චි. අම්මගෙ රූපෙත් ගැලපෙන්නෙ සිදාදියට. කොහොමට හිටීද ඇඟට හිර උනු දිග කළිසමක් අන්දල ගත්තොත්.
අම්මට තිබුනෙ ලස්සන රූපයක්. "පුතේ නාල අව්වෙ  ඉන්න එපා. මොලේ කර වෙයි. මම අම්මට කලින් නාල පාලම උඩට ගිහින් තවමත් නාන අම්මගෙ රූපය නැරඹුව. තුවායකින් ඔළුව වහගෙන එහි හිලකින් මට ඇගේ රූපය රස විඳින්න පුළුවන් උනා.
අම්මා පිටේ කුණු උලන කොට දිය රෙද්ද පිටු පසින් පහලට උනා වැඩි වගේ. මට මාර බයයි අනික් උන් දකී කියල. මට තරහයි. ඒ රූපය අයිති මට විතරයි.
අම්ම කසාද බැඳල තියෙන්නෙ ගොඩාක් තරුණ වයසින්. ඒ කියන්නෙ 20 දි විතර. එතකොට තාත්තට 40 ක්ලු. අම්මාගෙ ගමේ යාළුවො උනේ නන්දනී සහ පද්මිනී. උන් එතකොට අවිවාහකයි.
" උඹ නං මාර බඩුවක්'  පද්මිණී අම්මට කිව්ව. එයාලගෙ හිතේ එයාලගෙ වහෙං ඔරෝ බාසාව මට තේරෙන්නෙ නෑ කියල.
අම්ම මට කැස්ස සිරප් වැඩියෙන් පොවල මාව බලෙන් නිදි කරවල. මට නින්ද ගිහින් හොඳටම. හැබැයි ඊට පස්සෙ මම සිරප් බිව්ව වගේ පෙන්නුවට බිව්වේ නෑ.
අම්ම මගේ යටි බඩත්, ඉකිලියත් අත ගෑව. මට හොඳටම කිති. මට හිනා ගියා.
" හොරා.. තාම නිදි නැද්ද ?'

මගේ දුවල දෙන්නට වයස 5 යි. 8 යි. දෙන්නම හරි හුරු බුහුටි කෙල්ලො. වයිෆ් ගෙදර ගිහින් එයාගෙ තාත්ත බලන්න.
මම එදා බ්ලූ ෆිල්ම් එකක් දා ගෙන බැලුව. පොඩි උන් දෙන්න හොරෙන් හොරෙන් සාලෙට එබෙනව.
" තාත්ත TV බලනවද"
" පලයව් යන්න" මට හොඳටම නැගල.
දෙන්නටම කැස්සට බොන්න දෙන්න ගෙනා සිරප් පෙව්වා ටිකක් වැඩි පුර.
මේවා ජාන ඔස්සෙ පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට යන ගති පැවතුම්ද මන්ද?